Rond 2035 zal de bevolking in Nederland niet langer groeien, maar krimpen. Dat lijkt ver weg, maar op dit moment is de krimp in de grensgebieden van Nederland al aan de gang. Oost-Groningen, Zeeland en Zuid-Limburg vormen de voorhoede van deze demografische ontwikkeling. Zo daalt de bevolking in Limburg tussen 2008 en 2040 met 18%; de bevolking van Parkstad daalt in dezelfde periode zelfs met 26%! Tegelijkertijd is er een toenemende polarisatie waarneembaar tussen groei regio’s en krimp regio’s – vooral als het gaat om de financiering van groei respectievelijk krimp.

Het zal duidelijk zijn dat deze bevolkingsafname een ingrijpende en structurele invloed heeft op de bevolkingssamenstelling. Er is weinig aanwas, mensen trekken weg, de bevolking vergrijst en het aantal jongeren neemt substantieel af - een negatief migratiesaldo is het gevolg. Maatschappelijke vraagstukken over kwaliteit van leven, economie en cultuur komen door krimp in een nieuwe context te staan. Een krimpcontext, die dwingt tot nieuwe vragen als:

• “hoe behoud je de kwaliteit van samenleven in een krimpende omgeving?”
• “hoe blijft een regio vitaal op economisch, educatief en cultureel gebied?”
• “welke uitdagingen zijn er in een krimpregio voor jongeren en jonge gezinnen?”
• “wat betekent krimp voor het aanbod op cultureel, educatief en recreatief terrein?”
• “in hoeverre inspireert krimp (creatief) ondernemerschap?”

Het huidige denken kenmerkt zich door een groei-fixatie. Dit denken zit verankerd in de wijze waarop keuzes gemaakt worden ten aanzien van strategie en beleid. In het leren omgaan met krimp is het krijgen van inzicht in krimp-denken en het ontwikkelen van geëigende, krimpgerelateerde taal en handzaam, krimpproof gereedschap, cruciaal. Kunstenaars, cultuurmakers, creatieve ondernemers en denkers hebben onder andere de functie het maatschappelijke debat uit te lokken door het aandragen van nieuwe denkbeelden. Zij kunnen helpen bij het uitruimen van de oude gereedschapskist en het opnieuw vullen ervan met krimpbestendig gereedschap.

8-stellingen manifest

1. Krimp is here to stay: er is krimp Krimp is een gegeven waar we niet omheen kunnen. Ontkennen of bestrijden van krimp leidt feitelijk af van waar we echt over moeten nadenken.
2. Krimp is niet per definitie een probleem. Krimp is , net als groei, een verandering en als zodanig noch negatief noch positief. De mate waarin krimp tot problemen leidt is rechtevenredig met de mate waarin krimp kansen biedt. Het is de ‘mindset’ die bepaalt, welke kant er van krimp gezien wordt.
3. Wij omarmen krimp omdat – krimp letterlijk en figuurlijk ruimte biedt – krimp de mogelijkheid biedt de kwaliteit van (samen)leven opnieuw te definiëren
   
   

   Omdat krimp van invloed is op de hele samenleving:

4. moeten we ons realiseren dat in een krimpende context groei-denk en passé is!
5. roepen we op tot creatief en interdisciplinair denken!
6. roepen wij op NIEUWE BEELDEN* te scheppen van en over krimp!
7. roepen wij op de uitdaging van krimp open en collectief aan te gaan!
8. roepen wij op bij te dragen aan een brede discussie over de omgang met krimp!

* nieuwe DENKbeelden / nieuwe CREATIEVEbeelden / nieuwe TOEKOMSTbeelden

Krimp duurzaam, denk anders

Steun het manifest

Word follower op Twitter @krimpmanifest

Initiatiefnemers

Maurice Hermans, Heerlen
- creatief ondernemer, directeur Betawerk
- onderzoeker NEIMED / Hogeschool Zuyd

Egid van Houtem, Maastricht
- cultuurmaker
- nieuwe media maker

Marcel Tabbers, Venlo
- creatief ondernemer, directeur Koekoek BV
- cultuurmaker

Links

• Video ‘Shrinkage & new thinking’
• Zachte G - webcommunity voor creatief talent in Limburg